Agencja modelingowa dla nastolatków różni się od agencji dla dorosłych trzema rzeczami: stroną podpisującą umowę, zestawem dokumentów i tym, jak łatwo pomylić ją z firmą, która zarabia na rodzicach. Reguła, po której poznasz różnicę, jest jedna i nie ma od niej wyjątków: prawdziwa agencja zarabia prowizję od zleceń, które sprzedaje klientom, więc od Was nie chce pieniędzy na żadnym etapie. Reszta tego tekstu to sposoby, żeby to sprawdzić przed podpisem.
Od ilu lat agencja przyjmuje nastolatka
Polskie agencje modowe prowadzą nabór do boardu rozwojowego zwykle od 14 do 16 roku życia, a górna granica dla nowej twarzy w modelingu wybiegowym to mniej więcej 22 lata. Agencje komercyjne i reklamowe nie mają progu wieku w ogóle, bo ich klienci szukają twarzy w każdym przedziale: do reklamy sieci handlowej równie często potrzebna jest piętnastolatka, co pięćdziesięciolatek.
Wiek ma jednak konsekwencję prawną, nie tylko rynkową. Osoba poniżej 16 roku życia może zarobkowo pracować w działalności artystycznej, reklamowej, kulturalnej lub sportowej wyłącznie za zgodą przedstawiciela ustawowego i na podstawie zezwolenia właściwego inspektora pracy, o które występuje zleceniodawca, a nie rodzic. Powyżej 16 lat zezwolenie nie jest potrzebne, ale umowę i tak zawiera albo współpodpisuje opiekun prawny, bo małoletni nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Cały zestaw dokumentów rozpisaliśmy w tekście o zgodzie opiekuna w modelingu dziecięcym.
Trzy rodzaje agencji, do których zgłasza się nastolatek
To rozróżnienie decyduje o tym, czy zgłoszenie ma sens, i jest ważniejsze niż wygląd strony internetowej agencji.
- Board rozwojowy w agencji modowej. Nazywany „development” albo „new faces”. Agencja bierze nastolatkę lub nastolatka na dwa, trzy lata do przodu: uczy chodzenia, buduje portfolio, wysyła na castingi, przygotowuje do rynku zagranicznego. Zleceń w pierwszym roku bywa zero i to jest normalne. Wymagania wzrostu są tu twarde, zwykle od 175 cm u dziewczyn.
- Agencja dziecięca i młodzieżowa. Obsługuje reklamę, katalogi odzieży i produkcje telewizyjne. Zleceń jest więcej i przychodzą szybciej, bywają krótkie i słabiej płatne, za to bez progu wzrostu. Rozliczenie zawsze idzie przez opiekuna.
- Szkoła modelingu udająca agencję. Sprzedaje kurs, warsztaty, sesję zdjęciową albo „pakiet startowy”, a reprezentację obiecuje po ich ukończeniu. To nie jest agencja modelingowa, tylko firma szkoleniowa, i tak należy ją oceniać: po tym, ile kosztuje i co dokładnie dostajecie za te pieniądze.
Rodzaj agencji rozpoznasz po składzie, nie po opisie. Otwórz boardy i zobacz, kogo naprawdę reprezentuje. Jeżeli na stronie nie ma składu, tylko formularz zgłoszeniowy i galeria „naszych sukcesów”, masz odpowiedź. Ten sam test opisaliśmy szerzej przy kryteriach wyboru agencji modelingowej.
Kto komu płaci i na jakim etapie
Agencja modelingowa zarabia prowizję od zlecenia, w Polsce najczęściej 20 do 30 procent. Pieniądze płyną od klienta, przez agencję, do modelki albo modela. Nie ma etapu, na którym rodzic płaci agencji za przyjęcie dziecka do składu.
Płatności, które przekreślają rozmowę:
- opłata wpisowa, rejestracyjna albo „za umieszczenie w bazie”,
- obowiązkowa sesja u wskazanego fotografa, bez możliwości przyniesienia własnych zdjęć,
- płatny kurs lub warsztaty jako warunek podpisania umowy,
- abonament miesięczny „za widoczność w kartotece agencji”,
- koszt polaroidów, kart kompozytowych albo strony w portfolio agencji.
Prawdziwe koszty po Waszej stronie na starcie są bliskie zeru. Do zgłoszenia wystarczą aktualne polaroidy zrobione telefonem przy świetle dziennym, bez makijażu i bez obróbki: twarz z przodu i z profilu, sylwetka w całości, plus wzrost, obwody i rozmiar buta. Agencja, która twierdzi inaczej, sprzedaje Wam usługę, a nie reprezentację.
Co sprawdzić w umowie z agencją
Umowę bierzecie do domu i czytacie bez agenta w pokoju. Agencje coraz częściej wysyłają ją do podpisania elektronicznie, co jest wygodne i niczego nie zmienia w zasadzie: jeżeli dokument trzeba podpisać natychmiast, to nie jest dobry dokument. Pięć punktów, na które patrzycie w tej kolejności:
- Czas trwania i wypowiedzenie. Umowa na dwa lub trzy lata jest w modelingu normą, ale musi mieć tryb wypowiedzenia z konkretnym terminem. Umowa bez wypowiedzenia albo z karą umowną za odejście jest nie do przyjęcia przy osobie niepełnoletniej.
- Wyłączność i jej zakres. Wyłączność bywa uzasadniona, ale powinna być ograniczona terytorialnie albo rodzajem pracy. Zapis obejmujący „wszelką działalność związaną z wizerunkiem” blokuje nastolatkowi także współpracę w mediach społecznościowych.
- Sposób naliczania prowizji. Potrącana z Waszej stawki czy doliczana klientowi. Ta druga forma jest korzystniejsza, bo dostajecie pełną umówioną kwotę. Mechanizm rozkładamy na czynniki w tekście o pracy w agencji modelek.
- Licencja na wizerunek. Zgoda na wykorzystanie wizerunku to osobna zgoda, nie punkt regulaminu. Musi określać, gdzie, jak długo i w jakim kontekście zdjęcia mogą być publikowane, i musi wygasać.
- Termin płatności. Kiedy pieniądze trafiają do Was po zleceniu i co się dzieje, gdy klient zapłaci agencji z opóźnieniem. Brak tego zapisu to najczęstsze źródło konfliktów.
Dokumenty, które i tak muszą powstać
Niezależnie od tego, jak dobra jest agencja, przy osobie niepełnoletniej istnieje zestaw dokumentów, których nikt nie może pominąć: zgoda opiekuna prawnego na przetwarzanie danych, osobna zgoda na publikację wizerunku, przy pracy zarobkowej poniżej 16 roku życia zezwolenie inspektora pracy, oraz umowa z podmiotem zlecającym. Agencja, która o tym nie wspomina przy pierwszym zleceniu, albo nie zamierza tych dokumentów zebrać, albo nie wie, że są wymagane.
Warto też ustalić w domu jedną rzecz, o której umowa nie mówi: kto jedzie na plan. Obecność opiekuna przy zdjęciach osoby niepełnoletniej nie jest uprzejmością wobec produkcji, tylko warunkiem. Zasady bezpiecznej pracy na planie zebraliśmy na stronie o bezpieczeństwie i danych w modelingu.
Jak sprawdzić agencję przed spotkaniem
Kwadrans wystarczy i można to zrobić w kolejności od najszybszego do najwolniejszego.
- Znajdź NIP albo numer KRS w stopce lub regulaminie i sprawdź firmę w CEIDG albo w KRS. Interesuje Was, czy istnieje, od kiedy i czy nie jest w likwidacji.
- Policz osoby na boardach. Skład poniżej dziesięciu osób przy agencji, która twierdzi, że działa od lat, wymaga wyjaśnienia.
- Sprawdź daty ostatnich wpisów w mediach społecznościowych. Cisza przez pół roku oznacza, że agencja albo nie pracuje, albo nie pokazuje pracy.
- Poszukaj nazwy agencji razem ze słowem „opinie” i osobno na forach. Szukacie wpisów o płatnościach i terminach, nie o atmosferze.
- Poproś o wzór umowy przed spotkaniem. Odmowa zamyka sprawę szybciej niż cała reszta.
Listę działających agencji z miastem siedziby, specjalizacją i odnośnikiem do ich własnych stron prowadzimy w katalogu agencji modelingowych. Wpis powstaje dopiero wtedy, gdy dane da się potwierdzić u źródła, więc niektóre pola zostają puste, zamiast zostać uzupełnione domysłem.
Co się zmienia po osiemnastce
Osiemnaste urodziny zmieniają dwie rzeczy naraz. Po pierwsze, umowę podpisuje się samodzielnie i to na Was przechodzi cała odpowiedzialność za jej treść, łącznie z wyłącznością, o której rodzic decydował wcześniej. Po drugie, znikają ograniczenia formalne, przez które część zleceń była wcześniej niedostępna, więc rynek nagle się poszerza.
To dobry moment, żeby przestać czekać na odpowiedź z agencji i zacząć działać także drugim kanałem. Profil w katalogu z pełną kartą wymiarów jest bezpłatny i odwraca kierunek: to produkcje i agencje filtrują po mieście, wzroście, wymiarach i typie pracy, a kontakt idzie prosto do Was. Zanim go założycie, sprawdźcie realne wymiary wymagane przy poszczególnych typach pracy, bo próg dla wybiegu i dla reklamy to dwie zupełnie inne liczby, oraz to, co powinno się znaleźć w profilu i portfolio.
Jedna rzecz nie zmienia się nigdy, ani przed osiemnastką, ani po niej: za bycie w bazie się nie płaci. Jeżeli pierwszą liczbą, jaką słyszycie od agencji, jest cena dla Was, rozmowa jest skończona, niezależnie od tego, jak dobrze wygląda strona internetowa.